Nội thất Trung Quốc hiện có mặt ở hầu hết các cửa hàng sofa, bàn ăn, giường tủ tại Việt Nam. Trung Quốc có những nhà máy rất hiện đại, gia công cho nhiều thương hiệu lớn trên thế giới. Nhưng cùng một xuất xứ đó cũng có rất nhiều xưởng nhỏ, hàng trôi nổi, chất lượng không kiểm soát được. Vì vậy câu hỏi đúng không phải là “có nên mua hàng Trung Quốc không”, mà là “làm sao biết món mình mua thuộc loại nào”. Bài viết này tổng hợp 5 điều anh chị nên kiểm tra: chất lượng thật của sản phẩm, giấy tờ nhập khẩu, xuất xứ thật, giấy “C/Q” tự cấp và đơn vị bán hàng.
1. Kiểm tra chất lượng thật, đừng chỉ nhìn bề ngoài
Nội thất Trung Quốc trải rộng từ hàng cao cấp đến hàng rất rẻ. Hai chiếc sofa trông giống nhau trên ảnh có thể khác hẳn nhau ở phần không nhìn thấy: khung, đệm, lò xo và vật liệu bọc. Những phần này quyết định sofa dùng được 3 năm hay 15 năm.
Khi xem hàng trực tiếp, anh chị có thể tự kiểm tra:
- Khung: hỏi rõ khung gỗ gì. Gỗ thịt sấy đúng chuẩn chắc hơn nhiều so với ván ép, MDF. Nâng thử một góc sofa: khung tốt nâng lên đều, không vặn, không kêu cọt kọt.
- Đệm ngồi: ngồi xuống rồi đứng dậy. Đệm tốt đàn hồi về dáng nhanh, không lún một chỗ. Hỏi tỷ trọng mút và loại lò xo.
- Da bọc: da thật có vân không lặp lại, mép cắt có sợi xơ. Da PU, da tổng hợp thường có vân đều như in và mặt sau là lớp vải. Hỏi rõ “da bò thật” là toàn bộ hay chỉ mặt ngồi.
- Đường may, chân, phụ kiện: đường chỉ đều, không sùi; chân và bản lề chắc, không lỏng.
- Mùi: mùi hóa chất nặng, cay mắt thường do keo dán và ván gia công kém chất lượng. Với tủ, giường dùng ván công nghiệp, nên hỏi tiêu chuẩn phát thải formaldehyde E1 hoặc E0.
Một mẹo đơn giản: nếu người bán không trả lời được khung làm bằng gì, đệm loại nào, da gì, thì chính họ cũng không nắm rõ hàng mình bán.
2. Kiểm tra giấy tờ nguồn gốc, tránh hàng tiểu ngạch
Hàng hóa từ Trung Quốc vào Việt Nam đi theo hai con đường:
| Chính ngạch | Tiểu ngạch | |
|---|---|---|
| Cách nhập | Hợp đồng ngoại thương, khai báo hải quan đầy đủ | Buôn bán qua biên giới, thủ tục giản lược |
| Giấy tờ | Tờ khai hải quan, hóa đơn, C/O, packing list | Thường không có hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán |
| Kiểm soát chất lượng | Có hồ sơ truy xuất tới nhà máy | Lỏng, khó truy ra nhà sản xuất |
| Khi có tranh chấp | Có căn cứ pháp lý | Gần như không có căn cứ |
Hàng tiểu ngạch không có nghĩa là món nào cũng kém. Nhưng vì không có hồ sơ nhà máy, anh chị không có cách nào biết ai làm ra nó, làm bằng gì, và khi hỏng thì ai chịu trách nhiệm.
Trước khi mua, anh chị có quyền đề nghị xem:
- Tờ khai hải quan của lô hàng (có thể che các thông tin giá nhập). Mục “nước xuất xứ” phải khớp với lời quảng cáo.
- C/O (giấy chứng nhận xuất xứ) do cơ quan có thẩm quyền nước sản xuất cấp.
- Nhãn hàng hóa: theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP), hàng nhập khẩu phải ghi xuất xứ, tên và địa chỉ nhà sản xuất, và có nhãn phụ tiếng Việt trước khi bán.
- Hóa đơn VAT do công ty bán hàng xuất, ghi đúng tên sản phẩm.
Một đơn vị nhập khẩu chính ngạch sẽ sẵn sàng cho xem các giấy tờ này. Nếu người bán lảng tránh, đó là dấu hiệu anh chị nên cân nhắc.
3. Cẩn thận với hàng Trung Quốc được giới thiệu là “hàng Đài Loan”
Trên thị trường có không ít sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc nhưng được quảng cáo là “hàng Đài Loan”, “công nghệ Đài Loan” hay “thiết kế Đài Loan” để bán giá cao hơn. Một thương hiệu Đài Loan đặt sản xuất tại Trung Quốc là bình thường. Điều không đúng là nói với khách rằng hàng được sản xuất tại Đài Loan.
Cách phân biệt nằm ở giấy tờ, không nằm ở lời giới thiệu:
- Nhãn hàng hóa phải ghi rõ “Sản xuất tại” hoặc “Xuất xứ” kèm tên quốc gia, viết đầy đủ, không viết tắt. “Thiết kế tại” hay “công nghệ” không phải là xuất xứ.
- Tờ khai hải quan ghi nước xuất xứ của từng mặt hàng.
- Loại C/O: hàng sản xuất tại Trung Quốc nhập vào Việt Nam thường dùng C/O mẫu E để hưởng thuế ưu đãi theo Hiệp định ASEAN – Trung Quốc (ACFTA). Đài Loan không thuộc hiệp định này. Vì vậy, một lô hàng “Đài Loan” mà có C/O mẫu E thì thực chất là hàng sản xuất tại Trung Quốc.
Nếu người bán khẳng định hàng sản xuất tại Đài Loan, anh chị có thể đề nghị ghi rõ xuất xứ đó vào hợp đồng mua bán. Một đơn vị trung thực sẽ không ngại điều này.
4. Đừng vội tin tờ “C/Q” do chính nhà sản xuất đóng dấu
C/Q (Certificate of Quality) là giấy chứng nhận chất lượng. Loại giấy này phổ biến với hàng sản xuất hàng loạt như thiết bị, vật tư, điện tử: cùng một mẫu được làm ra hàng nghìn chiếc theo một tiêu chuẩn, nên có thể lấy mẫu đi kiểm định.
Nội thất cao cấp thì khác. Sofa, bàn ăn, giường tủ phần lớn được làm theo đơn: khách chọn kích thước, cấu hình, loại da, màu sắc, rồi xưởng mới cắt may, bọc, lắp ráp phần lớn bằng tay. Mỗi sản phẩm gần như là một phiên bản riêng, nên thông thường không có C/Q kiểm định theo lô như hàng dân dụng.
Trên thực tế, một số đơn vị vẫn đưa cho khách một tờ gọi là “C/Q”, trình bày rất trang trọng. Nếu đọc kỹ, anh chị sẽ thấy giấy đó do chính công ty sản xuất hoặc công ty bán hàng tự soạn, tự đóng dấu. Đó chỉ là lời tự cam kết của người bán, không phải kết quả kiểm định độc lập, và không có giá trị chứng minh chất lượng.
Cách phân biệt:
- Ai cấp? Giấy kiểm định có giá trị do tổ chức thử nghiệm độc lập cấp, không phải do bên bán hàng.
- Thử cái gì, theo tiêu chuẩn nào? Phiếu kết quả thật ghi rõ mẫu được thử, tiêu chuẩn thử, chỉ tiêu và kết quả đo. Giấy chỉ ghi chung chung “đạt tiêu chuẩn chất lượng” thì không chứng minh điều gì.
- Tra cứu được không? Phiếu của tổ chức kiểm định có số hiệu, có thể hỏi lại đơn vị cấp.
- Đừng nhầm C/Q với C/O. C/O chứng nhận xuất xứ, do cơ quan có thẩm quyền của nước sản xuất cấp. Đây là giấy tờ anh chị nên hỏi đầu tiên.
Với nội thất, bảo chứng chất lượng đáng tin nhất vẫn là: xuất xứ rõ ràng trên giấy tờ nhập khẩu, thông số vật liệu ghi vào hợp đồng, và cam kết bảo hành bằng văn bản từ một đơn vị đủ bề dày để thực hiện nó.
5. Kiểm tra lịch sử và bề dày của công ty bán hàng
Một bộ sofa, một chiếc giường thường được dùng 10–20 năm. Trong thời gian đó anh chị sẽ cần bảo hành, bảo dưỡng, thay đệm, sửa cơ cấu. Giấy bảo hành dài hạn chỉ có giá trị khi công ty phát hành nó vẫn còn hoạt động đến lúc anh chị cần.
Nếu đơn vị bán hàng mới thành lập vài năm, chưa có bề dày kinh doanh, anh chị nên tìm hiểu kỹ hơn:
- Tra cứu doanh nghiệp: nhập tên hoặc mã số thuế trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để xem ngày thành lập, ngành nghề, tình trạng hoạt động.
- Showroom: showroom đi thuê ngắn hạn có thể đóng cửa bất cứ lúc nào. Showroom thuộc sở hữu công ty là cam kết lâu dài.
- Khách hàng cũ: hỏi các công trình, khách hàng đã mua từ 5–10 năm trước; đọc đánh giá trên Google Maps.
- Bảo hành bằng văn bản: thời hạn, phạm vi (khung, đệm, da, cơ cấu), ai thực hiện, ở đâu.
- Dịch vụ sau bán: có đội kỹ thuật riêng, có gói bảo dưỡng định kỳ không.
Giá rẻ hơn vài triệu đồng ở một đơn vị không rõ tương lai có thể trở thành chi phí lớn khi sản phẩm hỏng mà không còn ai bảo hành.
Checklist 8 câu hỏi trước khi xuống tiền
- Khung làm bằng gỗ gì, đệm loại nào, da gì?
- Sản phẩm sản xuất tại nước nào, nhà máy nào?
- Có tờ khai hải quan, C/O, nhãn phụ tiếng Việt ghi xuất xứ không?
- Giấy C/Q (nếu có) do ai cấp, có tra cứu được không?
- Có xuất hóa đơn VAT đúng tên sản phẩm không?
- Công ty thành lập từ năm nào, showroom thuê hay sở hữu?
- Bảo hành khung, đệm, da bao lâu, ghi trong văn bản nào?
- Xuất xứ và chất liệu có được ghi vào hợp đồng không?
Kinh nghiệm từ 18 năm nhập khẩu nội thất của BTM
BTM nhập khẩu nội thất từ năm 2008 và áp dụng chính những tiêu chí trên cho mọi sản phẩm mình bán. Toàn bộ hàng của BTM được nhập trực tiếp từ nhà sản xuất tại Italia, Malaysia và Úc, đi theo đường chính ngạch, 100% có C/O. Xuất xứ của từng mẫu được ghi rõ trên website cùng giá niêm yết đã gồm VAT.
Năm showroom của BTM tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng đều thuộc sở hữu công ty. Đó là lý do BTM có thể cam kết bảo hành trọn đời khung sofa và duy trì đội kỹ thuật bảo dưỡng riêng cho khách đã mua. Mọi sản phẩm BTM đều có C/O; anh chị muốn xem C/O của mẫu nào, nhân viên BTM sẵn sàng cung cấp.
Câu hỏi thường gặp
Nội thất Trung Quốc có phải luôn kém chất lượng? Không. Trung Quốc có nhiều nhà máy tốt. Vấn đề là chất lượng rất chênh lệch giữa các nhà sản xuất, nên cần kiểm tra kỹ nguồn gốc từng sản phẩm.
Làm sao biết hàng nhập chính ngạch? Hàng chính ngạch có tờ khai hải quan, C/O, hóa đơn VAT và nhãn phụ tiếng Việt ghi đầy đủ xuất xứ, nhà sản xuất.
C/O mẫu E là gì? Là giấy chứng nhận xuất xứ theo Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc, dùng cho hàng sản xuất tại Trung Quốc hoặc các nước ASEAN. Hàng sản xuất tại Đài Loan không dùng mẫu này.
“Thiết kế Đài Loan” hay “công nghệ Đài Loan” có phải hàng Đài Loan không? Không nhất thiết. Xuất xứ là nơi sản xuất, phải ghi trên nhãn bằng cụm “Sản xuất tại” hoặc “Xuất xứ”.
Giấy C/Q của sofa có đáng tin không? C/Q do chính công ty sản xuất hoặc bán hàng tự đóng dấu chỉ là lời tự cam kết, không phải kết quả kiểm định. Nội thất làm theo đơn thường không có C/Q kiểm định theo lô; hãy ưu tiên kiểm tra C/O, hợp đồng và bảo hành bằng văn bản.
BTM có bán nội thất Trung Quốc không? BTM phân phối 22 thương hiệu từ Italia, Malaysia và Úc, nhập trực tiếp từ nhà sản xuất, đủ C/O.
Anh chị muốn xem tận mắt chất lượng khung, da, đệm của sofa nhập khẩu chính ngạch, mời ghé 5 showroom BTM tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng hoặc gọi hotline 0978 290 827.
Nguồn tham khảo: